ระบบจัดการความรู้ การยางแห่งประเทศไทย

ตลาดยาง สกย. ลักษณะและรูปแบบการจัดตลาดของตลาดยาง สกย.
ลักษณะและรูปแบบการจัดตลาดของตลาดยาง สกย. PDF พิมพ์
ตลาดยางพารา - ตลาดยาง สกย.
เขียนโดย Administrator   
วันพฤหัสบดีที่ 07 เมษายน 2011 เวลา 16:27 น.

ลักษณะและรูปแบบการจัดตลาดของตลาดยาง สกย.  

 

                         1.  ตลาดประมูลทั่วไป   

                        2.  ตลาดประมูลแบบ Paper Rubber Market (Spot  Market)

                        3.  ตลาดตกลงราคา

                        4.  ตลาดข้อตกลงยาง (Forward  Market)

 

                         โดยรูปแบบของตลาดในลำดับที่ 1-3  เป็นลักษณะตลาดที่มีการซื้อขายแบบประมูลที่ได้ราคาขายผลผลิตยางจากผู้ซื้อ     จึงถือเป็นรูปแบบตลาดประมูลหรือตลาดสดทั่วไป (Spot  Market)แตกต่างจากลำดับที่ 4 ที่มีรูปแบบตลาดแบบซื้อขายล่วงหน้าและได้ราคาขายผลผลิตยางจากผู้ผลิตที่เป็นฝ่ายเสนอราคาให้ผู้ซื้อต่อรอง   มีรายละเอียดของลักษณะและรูปแบบการจัดตลาดทั้ง 4 ประเภท ดังนี้

 

 1.  ตลาดยาง สกย. รูปแบบตลาดประมูลทั่วไป

                        เป็นการจัดตลาดประมูลยางแบบดั้งเดิมโดยนำผลผลิตยางที่ส่วนใหญ่จะเป็นยางแผ่นดิบ และยางก้อนถ้วยมารวบรวมในตลาดเพื่อคัดแยกชั้นและชั่งน้ำหนัก รอผู้ซื้อมาตรวจสอบคุณภาพและให้ราคาซื้อที่ต้องประมูลแข่งขันกัน  โดยตลาดอาจจะตั้งราคากลางที่เป็นราคาขั้นต่ำไว้กันไม่ให้ผู้ซื้อกดราคาต่ำเกินไป   แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น   ยังคงเป็นผู้ซื้อที่เป็นผู้กำหนดราคาซื้อผลผลิต  ตลาดยาง สกย. รูปแบบนี้มักจะจัดตั้งอยู่ในที่ตั้งของสถาบันเกษตรกรชาวสวนยางที่มีความพร้อมด้านสถานที่และด้านการบริหารจัดการ เป็นการอำนวยความสะดวกให้กับเกษตรกรชาวสวนยาง ในการนำผลผลิตที่ส่วนใหญ่จะเป็นยางแผ่นดิบมาขายในตลาด    ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการขนส่งและสะดวกในการนำผลผลิตที่เก็บรักษาไว้ในที่พักอาศัยมาใช้บริการตลาด    แต่อย่างไรก็ตาม การที่ตลาดยาง สกย.รูปแบบของการประมูลทั่วไปจัดตั้งกระจายอยู่ตามแหล่งที่มีการปลูกยางหนาแน่น   ทำให้มีจุดรวบรวมยางที่เป็นตลาดย่อยจำนวนมาก   ถ้าเทียบต่อหน่วยงาน สกย.ที่ควบคุมดูแล ปัญหาการดูแลรับผิดชอบไม่ทั่วถึงจึงเกิดขึ้น จนกระทบต่อประสิทธิภาพในการบริการของตลาด    รวมถึงการรักษาระดับมาตรฐานของการคัดชั้นยาง    การชั่งน้ำหนักยางและการแก้ไขปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นในการซื้อขายยางของตลาดได้

                        ในตลาดยาง สกย. รูปแบบการประมูลที่ขายผลผลิตเป็นยางแผ่นรมควันไม่อัดก้อน โดย มีเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ เช่น  ตลาดยาง สกย.ป่าบอน  หรือตลาดยาง สกย.เมืองสุราษฎร์ธานี จะดำเนินการรวบรวมคัดเลือกและชั่งน้ำหนักยาง ณ ที่ตั้งตลาดยาง สกย.  ภายในอาคารสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง แต่ปรับปรุงวิธีการประมูลราคายางโดยใช้วิธีการของ Paper  Rubber Market หรือรูปแบบตกลงราคามาปรับใช้  ทั้งนี้  เพื่อสะดวกในการให้ราคายางของผู้ซื้อซึ่งมักจะเป็นผู้ประกอบการรายใหญ่  ที่เลือก ใช้วิธีการประมูลผ่านนวัตกรรมสมัยใหม่หรือการเจรจาตกลงราคาซื้อขายเป็นรายแทนการยื่นซองประมูล

2.   ตลาดยาง สกย. รูปแบบ Paper  Rubber  Market (PRM)

                        เป็นรูปแบบตลาดยาง สกย.  ที่ได้จากการพัฒนาระบบการประมูลทั่วไป ให้ทันสมัยขึ้นง่ายต่อการเข้าถึง   และใช้บริการของตลาดจากทั้งผู้ผลิตยางที่เป็นสถาบันเกษตรกรและผู้ซื้อซึ่งเป็นผู้ประกอบการทั้งรายเล็กและรายใหญ่  มีจุดเด่นในการดำเนินการตลาด   ดังนี้ 

                        2.1  ผลผลิตยางที่ขายในตลาด PRM จะได้รับการปรับปรุงมาตรฐานคุณภาพยาง  และการคัดชั้นยางที่ได้รับการยอมรับ    อยู่ภายใต้การควบคุมดูแลตั้งแต่กระบวนการผลิตในโรงอบ/รมยาง  (กรณียางแผ่นรมควันหรือยางแผ่นผึ่งแห้ง) โดยพนักงาน  สกย. ในสายงานปฏิบัติการที่รับผิดชอบสถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง ไปจนถึงการรักษาระดับมาตรฐานของการคัดชั้นยาง  เมื่อผลผลิตยางเข้าสู่ตลาดโดยพนักงาน สกย. ที่รับผิดชอบงานตลาดยาง สกย.

                        ดังนั้น ผลผลิตยางที่เข้าสู่การซื้อขายของตลาดยาง รูปแบบ PRM จะได้รับการรับประกัน (Guarantee)  คุณภาพผลผลิตยางในระดับหนึ่ง   จนสามารถให้ความเชื่อมั่นต่อผู้ซื้อที่ไม่ต้องเห็นคุณภาพของยางก่อนถึงทำการประมูล  ผู้ซื้อจึงสามารถให้ราคาประมูลยางผ่านทางโทรศัพท์หรือโทรสารเข้าศูนย์กลางของตลาดได้

                        2.2  ใช้ระบบการให้ราคาประมูลยางผ่านระบบการสื่อสาร  แทนการยื่นซองประมูล เพื่ออำนวยความสะดวกต่อผู้ซื้อที่ไม่ต้องเสียเวลาในการเดินทาง มาตรวจสอบคุณภาพยางและยื่นซองประมูลราคา    อีกทั้งการรวบรวมผลผลิตยางจากจุดรวมยางของแต่ละสถาบันเกษตรกรเข้าด้วยกัน จะทำให้มีปริมาณยางมากขึ้นจนเป็นที่สนใจของผู้ซื้อที่เป็นผู้ประกอบการรายใหญ่มากรายขึ้น      ราคาประมูลยางจึงดีขึ้น และได้ผู้ซื้อที่มีฐานะทางการเงินมั่นคง สามารถสร้างความเชื่อมั่นต่อการนำผลผลิตเข้าสู่ตลาดของเกษตรกรชาวสวนยางได้มากขึ้น

                        การประมูลราคายางรูปแบบนี้     ยังสามารถพัฒนาวิธีการยื่นราคาประมูลยางที่เดิมใช้เทคโนโลยีการสื่อสารผ่านโทรศัพท์หรือโทรสาร เป็นการใช้ Website  ผ่านระบบ Internet ที่จำเป็นสำหรับการพัฒนาตลาดยาง สกย.รูปแบบ PRM  เข้าสู่ระบบตลาดเครือข่ายต่อไปก็ได้

                        2.3  สามารถเชื่อมโยงตลาด PRM เข้าเป็นระบบเครือข่ายตลาดได้สะดวก  จากการที่ตลาดรูปแบบนี้มีศูนย์กลางของตลาดเป็นที่ตั้งของสำนักงาน  สกย.ในจังหวัดหรืออำเภอต่าง ๆ ทำให้การเชื่อมโยงเครือข่ายตลาดเข้าด้วยกันมีความเป็นไปได้สูง เพียงวางนโยบายและแนวทางให้ผู้จัดการตลาดดำเนินการให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน  ก็สามารถเชื่อมโยงเครือข่ายตลาดยาง  สกย.รูปแบบ PRM ขึ้นได้และพัฒนาไปสู่การยกระดับตลาดยาง  สกย.  ในเป้าหมายสูงสุดต่อไป

3.  ตลาดยาง สกย. รูปแบบตลาดตกลงราคา

                        เป็นรูปแบบตลาดยาง  สกย.  ที่เหมาะสำหรับการซื้อขายผลผลิตยางที่เป็นน้ำยางสดด้วยเหตุที่ราคาซื้อขายยางในตลาดจะทำการเจรจาตกลงราคาไว้ก่อนอย่างน้อยหนึ่งวัน  เพื่อ ณ วันที่รวบรวมผลผลิตยางจะสามารถบอกราคาแก่เกษตรกรชาวสวนยางและจ่ายเงินค่ายางได้ จึงนิยมใช้เป็นตลาดยาง สกย.รองรับการขายน้ำยางสดของเกษตรกรและสถาบันเกษตรกร  ทั้งนี้ ในขั้นตอนอื่นๆของการดำเนินการตลาด     ยังคงเหมือนการทำตลาดในรูปแบบ PRM กล่าวคือ  ผลผลิตน้ำยางสดจะถูกรวบรวม ณ จุดรวบรวมยางของสถาบันเกษตรกรตามที่ตั้งต่างๆ  ตัวเลขปริมาณผลผลิตจากจุดรวบรวม จะถูกส่งไปยังศูนย์กลางตลาดในที่ตั้งตลาดยาง สกย.  และส่งต่อให้ผู้ซื้อยางซึ่งได้ตกลงราคาไว้ล่วงหน้าแล้ว    ก่อนที่ผลผลิตน้ำยางสดของสถาบันเกษตรกรในจุดรวบรวมต่างๆจะเดินทางไปส่งมอบให้ผู้ซื้อตามปริมาณผลผลิตที่แจ้งไว้

                        ตลาดยาง สกย. ในรูปแบบนี้จึงตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เกษตรกรชาวสวนยาง   นิยมขายผลผลิตเป็นน้ำยางสด  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา   เช่นตลาดยาง  สกย.ละงู(สกย.จ.สตูล)  เป็นต้น

                        ทั้งนี้ วิธีการตกลงราคายางโดยไม่ต้องให้ผู้ซื้อหลายรายแข่งขันประมูลกันนั้น  ยังใช้ในตลาดยางรูปแบบประมูลทั่วไปและรูปแบบ PRM ด้วย  ในกรณีที่อาจเกิดปัญหาอุปสรรคในการประมูลราคายางจนทำให้ไม่สามารถได้ราคายางจากการแข่งขันยื่นราคาประมูลได้ ตลาดยาง สกย.นั้นก็อาจใช้วิธีตกลงราคาเพื่อได้ราคาซื้อจากผู้ซื้อเพียงรายเดียวก็ได้  หรืออาจเกิดจากการพัฒนาระบบการประมูลในตลาดรูปแบบประมูลทั่วไปหรือตลาด PRM เป็นการตกลงราคาซื้อขาย  โดยอ้างอิงราคาเริ่มต้นจากราคาประมูลของตลาดกลางยางพารา (กรมวิชาการเกษตร)    แล้วเลือกผู้ซื้อที่ผ่านความเห็นชอบของผู้ผลิตยางและตลาดยาง สกย.  เป็นผู้ซื้อเฉพาะรายไป

                        ตลาดรูปแบบตกลงราคายางนี้ เริ่มนิยมดำเนินการในตลาดยาง สกย. ที่เปิดซื้อขายยาง

แผ่นรมควัน  เช่น ตลาดยาง สกย.รัตภูมิ (สกย.จ.สงขลา เขต 1)  เป็นต้น   และบางตลาดก็เปลี่ยนแปลงรูปแบบมาจาก ตลาดรูปแบบ     PRM    ที่ประสบปัญหาในการคัดแยกชั้นและการชั่งน้ำหนักยางของสถาบันเกษตรกรไม่เป็นที่ยอมรับของผู้ซื้อ  จึงเปลี่ยนเป็นวิธีการนำผลผลิตมารวบรวม ณ ที่ตั้งตลาด (บริเวณอาคารสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง)  ให้ผ่านการคัดชั้นและควบคุมการชั่งน้ำหนักโดยมีเจ้าหน้าที่ตลาดดูแลรับผิดชอบ และเปลี่ยนการได้มาซึ่งราคา ขายผลผลิตจากการประมูลโดยระบบ PRM  เป็นการอ้างอิงราคาจากตลาดกลางยางพารา นำมาเจรจาตกลงซื้อขายกัน

 

4.  ตลาดยาง สกย. รูปแบบตลาดข้อตกลง

                        เป็นพัฒนาการของตลาดยาง สกย. ในรูปแบบการซื้อขายล่วงหน้าที่สอดคล้องกับผลผลิตยางซื้อขายในตลาดที่ได้รับการพัฒนาจนบรรจุหีบห่อได้แล้ว  และเป็นตลาดรูปแบบเดียวที่ต่อเชื่อมกับตลาดส่งออกยางไปต่างประเทศได้อย่างลงตัว  และอาจกล่าวได้ว่าเป็นตลาดยางที่ผลักดันให้สถาบันเกษตรกรสามารถขายผลผลิตของตนเองไป ถึงตลาดต่างประเทศได้   จนบรรลุความสำเร็จสูงสุดของการพัฒนาเกษตรกรชาวสวนยางไทย

                        หลังจากสถาบันเกษตรกรในตลาดสามารถพัฒนาผลผลิตยางของตนเองคือ  ยางแผ่นรมควันและยางแผ่นอบแห้ง (ADS ,Air Dried Sheet)   ให้มีมาตรฐานคุณภาพผลผลิตในระดับเดียวกันนำมาบรรจุหีบห่อ  (Packing)  จนเป็นผลผลิตยางแปรรูปขั้นสุดท้าย  (Finish Product) ที่สามารถบรรจุในตู้ Containner ส่งออกทางเรือหรือลำเลียงโดยทางบกได้แล้ว  ผลผลิตยางชนิดนี้ จึงสามารถทำการซื้อขายผ่านวิธีการเจรจาตกลงราคา และเงื่อนไขการตลาดแบบล่วงหน้าได้ โดยทั้งเกษตรกรชาวสวนยางในสถาบันเกษตรและผู้นำสถาบันเกษตรกรที่เป็นสมาชิกผู้ขายยางในตลาดข้อตกลงยางจะต้องเรียนรู้กระบวนการซื้อขายยางแบบล่วงหน้าจนสามารถเข้าใจ    และปฏิบัติตามระเบียบหรือเงื่อนไขของตลาดได้โดยไม่บิดพลิ้ว

                        ตลาดข้อตกลงดำเนินการโดยแบ่งหน้าที่ให้ผู้ผลิตยางมีส่วนในการเปิดราคาขายยางของตนเองเสนอต่อผู้จัดการตลาด   ซึ่งจะพิจารณาปรับราคาเสนอขายให้ผู้ซื้อตามความเหมาะสมต่อไปเมื่อผลการส่งมอบยางตามคำสั่งซื้อ (Order) แล้วเสร็จ  กรรมการตลาดยางในส่วนผู้ผลิตก็จะรับหน้าที่การรับโอนเงินค่ายางและการจ่ายโอนค่ายางให้แก่ สมาชิกผู้ผลิตต่อไป    เรียกได้ว่าเกษตรกรชาวสวนยางได้ขายยางให้แก่ตลาดพร้อมกับการทำหน้าที่ดำเนินการตลาดเองส่วนหนึ่ง      เพื่อการขายยางได้ราคาตามความต้องการและเรียนรู้พัฒนาตนเองในด้านการตลาดยางไปในตัว 

                        ในส่วนของพนักงาน สกย. จะทำหน้าที่หลักในการรักษากติกา  กฎ  ระเบียบของตลาดให้ผู้ซื้อและผู้ผลิตปฏิบัติตาม  รวมถึงการบริหารจัดการขั้นตอนการดำเนินการตลาดที่สำคัญ ดังนี้

                        4.1  ขั้นตอนการรับคำสั่งซื้อและเจรจาตกลงเงื่อนไข

                             เป็นการดำเนินงานในส่วนการประสานงานกับผู้ซื้อ เพื่อรับความต้องการซื้อยางในเรื่องราคายาง ปริมาณยางและระยะเวลาส่งมอบ  นำไปสู่การประสานงานผู้ผลิตเพื่อรับเสนอราคายาง จัดสรรปริมาณยางที่มีขายในระยะเวลากำหนดส่งมอบ และเจรจาตกลงในเงื่อนไขอื่นๆ จนสำเร็จและได้มาซึ่งคำสั่งซื้อยางจากผู้ซื้อ

                        4.2  ขั้นตอนการบริหารจัดการยางและส่งมอบยาง

                             เป็นการควบคุมดูแลและติดตามกระบวนการผลิตยางในโรงอบ/รมยางของผู้ผลิตให้ดำเนินการส่วนแบ่ง (Quota)  ที่ได้รับจัดสรรจนได้ผลผลิตในคุณภาพและการบรรจุหีบห่อตามมาตรฐานในเงื่อนไขข้อตกลง  มีปริมาณยางส่งมอบตามกำหนดครบถ้วนตรงเวลา เตรียมการส่งมอบและดำเนินการส่งมอบหรือการขนส่งสู่ผู้ซื้อโดยเรียบร้อย ไม่มีปัญหาอุปสรรคระหว่างทาง

                        4.3  ขั้นตอนการรับโอน-การจ่ายโอนเงินค่ายาง

                             เป็นการติดตามการจ่ายเงินค่ายางของผู้ซื้อตามเงื่อนไขข้อตกลงที่ทำไว้ล่วงหน้าพร้อมการบริหารจัดการค่าใช้จ่ายการดำเนินการตลาด    โดยการรับจ่ายเงินทั้งหมดจะเป็นหน้าที่ของตัวแทนผู้ผลิตที่เป็นกรรมการบริหารตลาดร่วมกับพนักงาน สกย.ดำเนินการ  รวมถึงการติดตามผลการส่งมอบยางและการใช้ยางของผู้ซื้อ   เพื่อประโยชน์ในการรับคำสั่งซื้อในครั้งต่อไป

                         การดำเนินการตลาดยาง สกย. รูปแบบตลาดข้อตกลง  จะเน้นการเชื่อมความสัมพันธ์ของผู้ซื้อและผู้ผลิตโดยต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อประโยชน์ของการซื้อขายยางในตลาดเป็นไปโดยถ้อยทีถ้อยอาศัยซึ่งกันและกัน    ใน หลักการการสมประโยชน์ร่วมกันและพึ่งพาอาศัยกันของทั้งสองฝ่ายทำให้มีผู้ซื้อบางรายที่เป็นลูกค้าประจำจนนำไปสู่การทำกิจกรรมเสริมความสัมพันธ์ที่ดีร่วมกับผู้ผลิตในตลาด เช่นบริษัทโรงงานฟุตบอลล์ไทยสปอร์ตติ้งกู๊ดส์ จำกัด เป็นผู้ซื้อประจำในตลาดยาง สกย.อ. เมืองนครศรีธรรมราช เป็นระยะเวลา 6 ปี   ได้ทำโครงการคืนกำไรสู่ผู้ผลิตยางด้วยการบริจาคอุปกรณ์กีฬาให้แก่โรงเรียนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ของสถาบันเกษตรกรผู้ส่งยางขายให้บริษัทฯ  เป็นต้น

                        แต่อย่างไรก็ตาม   ตลาดยาง สกย.ในรูปแบบตลาดข้อตกลงเป็นการจัดตลาดที่ค่อนข้างยุ่งยาก ต้องอาศัยความพร้อมของผู้ผลิต ผู้ซื้อและพนักงาน สกย. ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการตลาดร่วมกัน    อีกทั้งทุกฝ่ายต้องมีความเข้าใจตรงกันและตั้งอยู่บนพื้นฐานของการเอื้อประโยชน์ต่อกันปัจจุบันจึงมีตลาดยาง สกย.เมืองนครศรีธรรมราช  และตลาดยาง สกย.ท่าศาลา (สกย.จ. นครศรีธรรมราช เขต 1)   เพียงสองแห่ง ที่ดำเนินการตลาดรูปแบบข้อตกลง  และเคยดำเนินการในตลาดยาง  สกย.  ควนขนุน(สกย.จ. พัทลุง)  มาระยะเวลาหนึ่ง    ก่อนเปลี่ยนแปลงรูปแบบตลาดไปในที่สุด

                         ด้วยสาเหตุที่กำหนดรูปแบบของตลาดยาง   สกย. มาจากชนิดของผลผลิตยางที่จะเข้าสู่ตลาดนั้นๆเป็นหลัก   จึงมีตลาดยาง สกย. ส่วนหนึ่งได้เปลี่ยนแปลงรูปแบบการตลาดไปตามผลผลิตของตนเองตามสภาวการณ์   เช่น  การเปลี่ยนผลผลิตยางแผ่นดิบเป็นน้ำยางสด  ก็จะทำให้ตลาดยางสกย.   ดำเนินการตลาดรูปแบบการประมูลเปลี่ยนเป็นตลาดรูปแบบตกลงราคา เป็นต้น หรือตลาดยาง สกย. หนึ่งแห่งอาจจะมีรูปแบบตลาดสองรูปแบบซ้อนกันอยู่    เพราะมีผลผลิตยางซื้อขายผ่านตลาดสองชนิด  เป็นต้น

 

                                    เชิญชมวีดีโอ  ตลาดประมูลยางทุ่งกล้วย จังหวัดพะเยา

 

                      

แก้ไขล่าสุด ใน วันพุธที่ 08 มิถุนายน 2011 เวลา 10:09 น.